Szczegóły atrakcji turystycznej
Kategoria: Dziedzictwo kulturowe

Dawna synagoga w Sławkowie


Żydzi zaczęli osiedlać się w Sławkowie z końcem wieku XVIII, gdyż wcześniej nie mieli takiego prawa (jak zresztą w ogóle w miastach biskupich, a do takich Sławków się zaliczał). Społeczność starozakonna nie była tu zresztą widziana zbyt chętnie, co oczywiście miało związek z rywalizacją gospodarczą. Większe osadnictwo żydowskie w mieście przypada dopiero na druga połowę XIX w., gdy miał miejsce rozwój gospodarczy całego Górnego Śląska - w tym terenów tutejszych, wcielonych do zaboru rosyjskiego. Szybko też przedstawiciele tej społeczności zaczęli nabywać w Sławkowie nieruchomości, stając się też właścicielami zakładów przemysłowych, w których chętnie zatrudniali swych współbraci (jak choćby sławkowska fabryka wyrobów z drutu, należąca do Michała Zeitlera, a następnie do braci Schein). Zdecydowana większość sławkowskich Żydów należała jednakże do warstw uboższych, nieodbiegających stanem majątkowym od ludności polskiej. Stanowiło to istotny czynnik eliminujący ewentualne, większe napięcia pomiędzy obu społecznościami.

Żydowska infrastruktura

Koniec XIX w. przyniósł organizację i powołanie żydowskiego samorządu, a w 1896 r., na zakupionym placu wzniesiono synagogę. Sławkowska synagoga służyła miejscowym Żydom do 1939 r. W czasie II wojny Niemcy zdewastowali ją, urządzając w niej magazyn. Po wojnie opustoszała, została wyremontowana i przez jakiś czas pełniła funkcję domu kultury. Obecnie znajdują się tutaj mieszkania. Murowany budynek z czerwonej cegły wzniesiony został na planie prostokąta. Główna sala modlitw znajdowała się we wschodniej części obiektu.

Samodzielna gmina żydowska powstała natomiast w 1904 r., wcześniej bowiem tutejsi starozakonni należeli do gminy w Olkuszu. Pierwszym rabinem był Szulim Zając. Niedługo po zbudowaniu synagogi powstała rytualna łaźnia, a wkrótce też cmentarz.

Losy Żydów

Stosunki między Polakami a Żydami układały się poprawnie, o czym świadczyć może nawet udział tych ostatnich w polskich działaniach niepodległościowych, zwłaszcza podczas proklamowania „Republiki Sławkowskiej” w 1905 r. Lata międzywojenne przyniosły rozkwit tutejszej starozakonnej społeczności. Po napaści Niemiec na Polskę, w pierwszych dniach września 1939 r. pewnej grupie Żydów udało się uciec ze Sławkowa, wielu jednak padło ofiarami morderstw dokonanych już wtedy przez żołnierzy niemieckich. W 1941 r. utworzono sławkowskie getto. Pod koniec 1942 Niemcy wywieźli część Żydów do obozów pracy, część zamordowali, a część zamknęli w getcie w Sosnowcu i wkrótce zamordowali w Auschwitz. Kilku, dosłownie, udało się ocalić życie dzięki pomocy, jaką z narażeniem własnego udzielili im polscy mieszkańcy. O losach społeczności żydowskiej Sławkowa przypomina dziś napis na gmachu dawnej synagogi:

„W BUDYNKU TYM DO CZASU NIEMIECKIEJ OKUPACJI MIEŚCIŁA SIĘ SYNAGOGA ŻYDÓW SŁAWKOWA”.

Lokalizacja
ulica Biskupia 10
41-260 Sławków
Sławków
Aglomeracja Górnośląska
w mieście
Informacje ogólne
: zabytki architektury
Ceny i udogodnienia
: wstęp wolny
Dostępność
: cały rok

Nie jesteś zalogowany. Aby skorzystać z planera podróży musisz się zalogować.

Przejdź do strony logowania.

Atrakcje
Trasy
Galerie
Audiowycieczki z tego miasta
Zapraszamy na audiowycieczkę po Sławkowie!
Zapraszamy na przygotowaną specjalnie dla dzieci audiowycieczkę po Sławkowie!
Pliki dźwiękowe
1050
/Media/Default\.MainStorage/Poi/uekc3b3d.shj\1050.mp3

W pobliżu
Sławków
Karczma w Sławkowie, o dawnej, urzędowej nazwie „Austeria Miejska w Sławkowie Pierwochą Zwana”, znajduje się przy rynku i jest nadal czynnym lokalem gastronomicznym. Austeria to nazwa z języka włoskiego, która w staropolszczyźnie odnosiła się do karczm o najwyższym standardzie. Tego rodzaju lokale mieściły się w solidnym, obszernym budynku, który spełniał funkcje gastronomiczne, oferując bogaty asortyment jadła i napitków oraz oferował usługi hotelowo-stajenne. Obiekt znajduje się na Szlaku Architektury Drewnianej województwa śląskiego.
Sławków
Sławków to miasto leżące na wschodnim skraju województwa śląskiego. Jego blisko tysiącletnia historia uposażyła miejscowość w wiele interesujących zabytków, ze słynną sławkowską karczmą na czele. Niedaleko Rynku zobaczyć także można ruiny zamku biskupów krakowskich oraz stojący obok nich lamus, zwany też dworem biskupim. Obecny kształt lamusa pochodzi z XVIII wieku; budynek wyróżnia się ładnym, mansardowym dachem i grubymi murami.
Sławków
Muzeum w Sławkowie to właściwie Dział Kultury Dawnej Miejskiego Ośrodka Kultury. Istnieje ono od 1987 r. i ma swoją siedzibę w zabytkowym budynku przy sławkowskim rynku. Dom ten, wybudowany w 1870 r., należał zresztą przed laty do sławkowskiego kupca Jana Kuca. Mury budynku współtworzą swoisty klimat tego miejsca, zaś piwnice same w sobie są atrakcją. W pomieszczeniach zgromadzono zbiory muzealne, które w większości zostały podarowane przez mieszkańców miasta.
Sławków
Obok pojedynczych obiektów znajdujących się w Sławkowie, do rejestru zabytków wpisano także przestrzenny układ tutejszego starego miasta, z centralnie położonym, kwadratowym rynkiem o wymiarach 114 na 114 m. Ten układ przetrwał bez większych zmian od czasów średniowiecza - za wyjątkiem zwężenia na skutek zabudowy dwóch uliczek wychodzących z rynku w kierunku południowym. Sławków zachował kilka interesujących obiektów zabytkowych, do których należy karczma, studnia oraz nieliczne domy podcieniowe.
Sławków
Zamek w Sławkowie to obecnie właściwie ruiny, znajdujące się na wzniesieniu nad Białą Przemszą. Była to zbudowana w XIII w. warownia należąca do biskupów krakowskich, której zadaniem była obrona dostępu do miasta od strony Krakowa. Badania wykopaliskowe, przeprowadzone w latach 1983-1990 na wzgórzu zamkowym zwanym Zamczyskiem, doprowadziły do odsłonięcia ruin oraz utworzenia tu rezerwatu archeologicznego.
zobacz więcej
Szlak Kulinarny Śląskie Smaki
Mysłowice
Są takie miejsca gdzie wchodzisz i od razu czujesz się jak w gościnie u przyjaciół.
Katowice
Restauracja Moodro to niepowtarzalny lokal w starej maszynowni należącej do Muzeum Śląskiego w Katowicach. Tradycje nasz... więcej>>
Katowice
Restauracja sunlight to wizytówka hotelu, dostępna nie tylko dla gości hotelowych. Wypełniona światłem i otwarta, choć j... więcej>>
Noclegi
Sławków
Szkolne Schronisko Młodzieżowe jest doskonałą bazą noclegową dla grup szkolnych i młodzieżowych, turystów indywidualnych, firm. Dysponujemy 50 miejscami noclegowymi, w pokojach 2-, 3- i wieloosobowych, rozmieszczonych na dwóch piętrach.
zobacz więcej
Gastronomia
Sławków
Pizzeria w Sławkowie serdecznie zaprasza na pizzę, hamburgery i zapiekanki prosto z pieca oraz pyszną kawę! Prawdziwa pizza w Twoim mieście! Z kartą stałego klienta 10 pizza za darmo! Do każdej pizzy dwa sosy gratis! Na terenie Sławkowa dowóz do 3 km bez dodatkowych opłat :)
zobacz więcej