Szczegóły atrakcji turystycznej
Kategoria: Dziedzictwo kulturowe

Osiedle Robotnicze Piaski w Czeladzi


Piaski

Dzielnica Piaski znajduje się w południowej części Czeladzi. Na jej terenie do końca ubiegłego wieku wydobywano węgiel kamienny. Przez wiele lat głównym pracodawcą była należąca do Francuzów kopalnia „Czeladź”. Na przełomie XIX i XX wieku wzniesiono tutaj osiedle robotnicze, z domami górników, kamienicami urzędników, willą dyrektora, a także obiektami użyteczności publicznej. Najokazalszą budowlą jest kościół Matki Bożej Bolesnej.

Kopalnie w Czeladzi

Wydobycie węgla kamiennego na terenie pomiędzy Czeladzią a Sosnowcem rozpoczęto w latach 60. XIX wieku. Jako pierwszy powstał tutaj szyb „Ernest”, a po kilku latach wydrążono drugi - „Michał”. Z czasem utworzyły one jedną kopalnię „Ernest–Michał”. W 1879 roku przedsiębiorstwo nabyli Francuzi z paryskiego Towarzystwa Bezimiennego Kopalń „Czeladź”. Nowi właściciele wiele inwestowali, budując m.in. szyb wydobywczy „Julian” oraz spore osiedle patronackie. Kopalnię znacjonalizowano w 1945 roku, a zlikwidowano pod koniec ubiegłego stulecia. W Piaskach nie odnajdziemy już kopalnianych wież wyciągowych. Zachowało się jednak rozległe osiedle robotnicze przy ulicach: 3 Kwietnia, T. Kościuszki, gen. Wł. Sikorskiego, Francuskiej, Trzeci Szyb, Krzywej, Warszawskiej, Zwycięstwa i Betonowej.

Osiedle robotnicze

Pierwsze budynki osiedlowe wzniesiono w latach 80. XIX wieku, ostatnie w okresie międzywojennym. Największe skupisko, najstarszych domów robotniczych, tworzą równe szeregi piętrowych budynków przy ulicach 3 Kwietnia i T. Kościuszki. Do ich budowy wykorzystano cegłę i kamień wapienny; dachy są dwuspadowe. Z początku XX wieku pochodzą domy jednorodzinne, tzw. czworaki, stojące przy ul. Francuskiej, niegdyś zamieszkiwane przez pracowników dozoru technicznego. Budynki oblicowano żółtą i czerwoną cegłą, a szczyty ryzalitów upiększono drewnianymi zdobieniami. Również przed I wojną światową postawiono osiedle robotnicze przy ul. Betonowej. Wyróżnia się ono układem na planie podkowy. Warto jeszcze wspomnieć o efektownych, obłożonych białą cegłą klinkierową, kamienicach urzędniczych, stojących przy ul. gen. Sikorskiego. Obok domów robotników i pracowników dozoru, na osiedlu wybudowano również m.in. willę dyrektora kopalni (w stylu nawiązującym do willi włoskich), przedszkole, szkołę, Klub Urzędniczy oraz kościół Matki Bożej Bolesnej.

Lokalizacja
ulica 3 Kwietnia 1
41-250 Czeladź
Czeladź
Aglomeracja Górnośląska
w mieście
Informacje ogólne
: zabytkowa zabudowa/układ urbanistyczny
Ceny i udogodnienia
: nie dotyczy
Dostępność
: cały rok

Nie jesteś zalogowany. Aby skorzystać z planera podróży musisz się zalogować.

Przejdź do strony logowania.

Atrakcje
Trasy
Galerie
Pliki dźwiękowe
0331
/Media/Default\.MainStorage/Poi/zc2pnukz.1ua\0331.mp3

W pobliżu
Czeladź
Kościół znajdujący się przy dzisiejszej ul. Kościuszki w Czeladzi Piaskach i stanowiący sanktuarium Matki Bożej Bolesnej oraz św. Jana Marii Vianney’a, wzniesiony został w latach 1922-24. Głównym inicjatorem budowy był ks. prałat Jerzy Imiela. Fundatorami kościoła, jak głosi napis na marmurowej tablicy przy wejściu do świątyni (w języku polskim i łacińskim), było francuskie Towarzystwo Bezimienne Kopalń „Czeladź” oraz sami pracownicy kopalni.
Czeladź
Czeladź otrzymała prawa miejskie prawdopodobnie w latach 60. XIII wieku, z rąk księcia opolsko-raciborskiego Władysława. Ukształtował się wówczas typowy dla miast średniowiecznych układ urbanistyczny, z kwadratowym rynkiem pośrodku, szachownicą ulic oraz kościołem parafialnym - zamkniętymi w owalu obwarowań. Na czeladzkim Rynku zachowały się do dziś dwa zabytkowe domy, które przywołują dawny wygląd miasta.
Czeladź
Czeladź jest przemysłowym miastem, położonym na terenie Zagłębia Dąbrowskiego, mogącym się pochwalić historią sięgającą czasów średniowiecza. Mimo zawieruch dziejowych, do dziś zachował się zabytkowy układ urbanistyczny miasta, z ładną Starówką. Odnajdziemy tutaj cenne zabytki – wart szczególnej uwagi jest XVIII-wieczny dom przy ul. Kościelnej 3, z typowym dachem przyczółkowym i podcieniami. Przypomina on, jak wyglądała dawna Czeladź.
Czeladź
Galeria „Elektrownia” w Czeladzi zajmuje budynek dawnej elektrowni największego i najnowocześniejszego przed stuleciem zakładu przemysłowego w tym mieście - kopalni węgla kamiennego „Saturn”. Gmach został zbudowany z cegły, w charakterystycznym na przełomie XIX i XX wieku (dla budownictwa przemysłowego) stylu, według projektu znakomitego polskiego architekta, Józefa Piusa Dziekońskiego. W środku warto zobaczyć wystawy plastyczne oraz oryginalne turbiny, pulpit sterowniczy czy potężne koło zamachowe.
Czeladź
Potężna sylwetka kościoła pod wezwaniem św. Stanisława Biskupa i Męczennika dominuje nad starym miastem w Czeladzi. Budowlę wzniesiono na początku ubiegłego wieku, w miejscu, w którym kolejne świątynie stały prawdopodobnie już od XIII wieku. Kościół jest neoromańską bazyliką, z akcentami gotyckimi. We wnętrzu zachowały się elementy przeniesione ze starszego kościoła. Profesorowie Makarewicz i Zin nazywali kościół „czeladzką Notre Dame”.
zobacz więcej
Szlak Kulinarny Śląskie Smaki
Katowice
Restauracja Moodro to niepowtarzalny lokal w starej maszynowni należącej do Muzeum Śląskiego w Katowicach. Tradycje nasz... więcej>>
Katowice
Restauracja sunlight to wizytówka hotelu, dostępna nie tylko dla gości hotelowych. Wypełniona światłem i otwarta, choć j... więcej>>
Mysłowice
Są takie miejsca gdzie wchodzisz i od razu czujesz się jak w gościnie u przyjaciół.
Noclegi
Czeladź
Hotel „Pod Filarami” znajduje się w zieleni parku miejskiego tak więc zapewnia wypoczynek w miłej, spokojnej atmosferze, z dala od ruchu miejskiego. Jednocześnie usytuowanie hotelu w centrum aglomeracji Śląska i Zagłębia – w odległości 8-15 km od największych miast regionu – zapewnia szybki i wygodny dojazd do centrum Katowic, Będzina, Sosnowca czy Dąbrowy Górniczej.
Czeladź
Hotel Szafran to czterogwiazdkowy obiekt biznesowo – konferencyjny położony w sąsiedztwie: Katowic, Sosnowca i Dąbrowy Górniczej.
zobacz więcej