Kolonia robotnicza „Carl Emanuel” („Karmańskie”) w Rudzie Śląskiej

Miejscowość:
Ruda Śląska
Odsłuchaj tekst
Dodaj do planera

Kolonia robotnicza „Carl Emanuel", tzw. "Karmańskie” (od nazwy szybu Karl Emanuel) w Rudzie Śląskiej to jeden z ładniejszych przykładów budownictwa patronackiego na Górnym Śląsku. Budowę kolonii rozpoczęto pod koniec XIX wieku z inicjatywy Ballestremów, którzy na południe od osady Ruda posiadali dużą kopalnię „Brandenburg” (później „Wawel”) oraz koksownię. Do dziś zachowały się efektowne budynki mieszkalne dla robotników i nadzoru, stojące przy ulicach Wolności i Raciborskiej.

Ruda Śląska

Ruda Śląska leży w centrum Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego, w pobliżu Bytomia, Chorzowa i Zabrza. Miasto jest młode ale powstało z połączenia wielu starych miejscowości, które w XIX wieku przeżyły rewolucję przemysłową. W drugiej połowie XIX wieku właścicielami większości terenów dzisiejszej Rudy Śląskiej byli przedstawiciele możnego rodu Ballestremów. Posiadali oni tutaj m.in. jedną z największych na Górnym Śląsku kopalnię „Brandenburg” (w okresie międzywojennym i powojennym funkcjonowała pod nazwą „Wawel”), przy której działała także koksownia. Rozwój kopalni stworzył potrzebę przyciągnięcia górników, a więc budowy kolonii robotniczej. Na jej miejsce wybrano tereny przy skrzyżowaniu dróg łączących Rudę z Wirkiem i Zabrze z Chebziem.

Kolonia robotnicza "Carl Emanuel"

Pierwsze typowe familoki postawiono już pod koniec XIX wieku, pomiędzy dzisiejszymi ulicami Wolności i Zabrzańską, a nieco później zbudowano duży dom noclegowy i kilka obiektów usługowych; w pierwszych latach XX wieku kolonię rozbudowano o domy mieszkalne przy ul. Południowej. Żaden z tych budynków nie przetrwał do naszych czasów – część zastąpiono nową zabudową, część uległa rozbiórce podczas budowy Drogowej Trasy Średnicowej. Warte zatem szczególnej uwagi są zachowane, zabytkowe zabudowania kolonii pomiędzy ulicami Wolności, Raciborską i Zabrzańską. Kwartał ten stawiano w latach 1909-1911. Budynki tworzą zamknięty czworobok z dziedzińcem pośrodku. Ceglane domy są dwukondygnacyjne, przykryte wielospadowymi dachami; mieszkania są jedno- lub dwuizbowe, z sanitariatami dostępnymi z loggii. W 1922 roku zakończono budowę dwóch najefektowniejszych gmachów na terenie kolonii – są nimi narożne domy wzniesione na planie w kształcie litery L, wyróżniające się bogatą i ciekawą formą architektoniczną - operującą takimi detalami, jak baszty, wieżyczki czy zwieńczone spływami wolutowymi szczyty.

Wyświetlenia:  17
Lokalizacja:

Ul. Wolności, Raciborska
41-700 Ruda Śląska
Gmina: Ruda Śląska


Region turystyczny: 
Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia
Lokalizacja: 
W mieście
Kategoria: 
Dziedzictwo kulturowe

Informacje ogólne:
Rodzaj obiektu:  Zabytkowa zabudowa

Dostępność Całoroczny
Twoja ocena:
Ocena: 0.0 (Oddano 0 głosy)
Trasa
Trasa
Szlak znakowany
Trasa narciarska
Do startu
Do mety
PDF
KML
GPX
Pliki dźwiękowe
W pobliżu
Ruda Śląska
1.60 km
Pogoda
Katowice
Zakwaterowanie w pobliżu
Ruda Śląska
0.78 km
Ruda Śląska
1.62 km
Ruda Śląska
2.47 km
Zabrze
2.62 km
Zabrze
3.43 km
Gastronomia w pobliżu
Ruda Śląska
1.99 km
Zabrze
2.76 km
Zabrze
3.12 km
Ruda
3.34 km
Wydarzenia w pobliżu
2021-09-11
0.92 km
Znamy datę oraz motyw przewodni INDUSTRIADY 2021
Ruda Śląska
2021-05-30
2.07 km
Miejskie Centrum Kultury im. Henryka Bisty zaprasza 25 kwietnia o godzinie 17:00 na musical „Kopciuszek – zamienił się sen w rzeczywistość”.
Ruda Śląska
2021-05-26
2.07 km
Miejskie Centrum Kultury im. Henryka Bisty zaprasza 26 maja o godzinie 18:00 na koncert Trzech Tenorów "Dla Ciebie Mamo".
Ruda Śląska
2021-05-14
2.07 km
Miejskie Centrum Kultury im. Henryka Bisty zaprasza 14 maja o godzinie 18:00 na spektakl online pt. Gita Story.
Ruda Śląska
2021-06-01
2.07 km
Miejskie Centrum Kultury im. Henryka Bisty zaprasza 1 czerwca o godzinie 17:00 na spotkanie z iluzją, połączone z prezentacją magicznych efektów oraz opowieścią jak wygląda zawód iluzjonisty za kulisami.