slaskie.travel
Historia Śląska podczas ostatnich miesięcy II wojny światowej oraz w latach tuż powojennych bywa przez niektórych określana mianem Tragedii Górnośląskiej. To właśnie wtedy doszło do masowych gwałtów i rabunków oraz morderstw, których liczbę szacuje się na ponad tysiąc, a których dopuścili się żołnierze Armii Czerwonej, wkraczający na tereny Śląska. A później były jeszcze obozy pracy dla Niemców i Ślązaków czy wywózki tysięcy robotników do niewolniczej pracy w ZSRR. Pod koniec stycznia 1945 roku wojska I Frontu Ukraińskiego Armii Czerwonej stosunkowo łatwo zdobyły miasta i wioski przedwojennego polskiego województwa śląskiego; wkroczyły też do dużych ośrodków przemysłowych po niemieckiej stronie granicy. Do maja natomiast w rękach niemieckich pozostały chociażby Cieszyn czy Racibórz. O ile na terenach dawniej należących do Polski czerwonoarmiści byli jeszcze trzymani w ryzach, to w Niemczech zezwolono im na zemstę na wrogach. Często jednak Armia Czerwona nie rozróżniała polskiego i niemieckiego Śląska. Pierwszą ofiarą padły Gliwice - niebronione niemieckie miasto, zajęte 24 stycznia 1945 roku. Żołdacy zgwałcili wiele kobiet, a zabili prawdopodobnie ok. 800 osób cywilnych - chociaż ta liczba może sięgać nawet 1500 (jednakże pełna liczba ofiar nie jest możliwa do ustalenia, z braku materiału źródłowego). Między 25 a 27 stycznia tragedia rozegrała się w Miechowicach pod Bytomiem. Podczas śledztwa prowadzonego już w czasach III Rzeczypospolitej zweryfikowano blisko 400 ofiar ale mówi się o około 900.
27 stycznia wojsko radzieckie urządziło rzeź cywili w Przyszowicach - miejscowości koło Gliwic, która przed wojną należała do Polski. Mordowano tutaj całe rodziny - od kilkuletnich dzieci począwszy, po starców. Zginęli Polacy i Niemcy, a także Włoch i Węgier. Wśród zamordowanych znaleźli się nawet więźniowie obozu w Oświęcimiu, którzy ukrywali się u miejscowych gospodarzy, po ucieczce z Marszu Śmierci. Długo o tej tragedii nie wolno było wspominać. Dopiero w 2005 roku na przyszowickim cmentarzu umieszczono tablicę z listą wszystkich znanych ofiar, tzw. Miejsce pamięci z 1945 roku.
