Nowy cmentarz żydowski w Gliwicach

Miejscowość:
Gliwice
Odsłuchaj tekst
Dodaj do planera

Historia Żydów gliwickich sięga XVII wieku, choć w większej liczbie zaczęli się oni tutaj osiedlać sto lat później. Pierwsza synagoga powstała w Gliwicach w roku 1812, zaś w 1861 otwarto kolejną. Cmentarz żydowski, położony przy obecnej ul. Poniatowskiego, zwany nowym, założony został w latach 1902 - 1903 z powodu ogromnego wzrostu ludności żydowskiej, a co za tym idzie przepełnienia starego cmentarza przy obecnej ul. Na Piasku. Pierwotnie powierzchnia nowego cmentarza wynosiła 2,5 ha.

Projekt cmentarza

Nowy cmentarz żydowski otwarto uroczyście 15 listopada 1903 r. wraz z wybudowanym przy nim domem przedpogrzebowym. Twórcą projektu kompleksu cmentarnego był wiedeński architekt Max Fleischer. Sam dom przedpogrzebowy stanowił imponującą, neogotycką budowlę, która mieściła kostnicę, pomieszczenie do rytualnych obmyć zwłok oraz salę uroczystości pogrzebowych. Nekropolia została ogrodzona ceglanym murem z dwiema dużymi bramami o kutych, żeliwnych kratach.

Historia cmentarza

Pierwszy pochówek miał tu miejsce w styczniu 1904 r. W lipcu 1930 r. postawiono tu pomnik poświęcony poległym podczas I wojny żydowskim żołnierzom z Gliwic, walczącym w szeregach armii niemieckiej. Nowy cmentarz żydowski ufundowany został przez Niemiecki Związek Żydowskich Żołnierzy Frontowych. Ponieważ Gliwice należały do Niemiec, ciężkie czasy dla tutejszej społeczności starozakonnej zaczęły się już w 1933 r. Pobicie rabina oraz bojkot sklepów i przedsiębiorstw żydowskich, spowodowały masowe wyjazdy z miasta. Prześladowania przybrały na sile z końcem lat 30-tych, gdy pozbawiono Żydów prawa do prowadzenia działalności gospodarczej, zaś podczas „nocy kryształowej” spalono synagogi i splądrowano żydowskie sklepy i mieszkania. W latach 1942-1943 Niemcy zgładzili niemal doszczętnie tutejszą starozakonną społeczność. Zdewastowano wówczas część cmentarza, wywożąc liczne nagrobki oraz urządzając w domu przedpogrzebowym magazyn wojskowy. Pochówki wznowione zostały od lutego 1946 r.

Nagrobki

Nowy cmentarz żydowski jest czynny, a więc obecnie stanowi jedną z trzech czynnych nekropolii żydowskich na Górnym Śląsku. Teren cmentarza podzielony jest na kilka kwater z około 800 grobami i zachowanymi około 600 nagrobkami. Najstarszy należy do Emanuela Zweiga zmarłego w 1904 r. Przy głównej alei i przy zachodnim murze znajdują się najokazalsze grobowce, m.in. gliwickiego rabina Wilhelma Münza, zmarłego w w 1917 r. Postawiono tu także pomnik Żydom , którzy zginęli w czasie tzw. marszu śmierci – marszu ewakuacyjnego z obozu Auschwitz-Birkenau w styczniu 1945 r..

Wyświetlenia:  69
Lokalizacja:

Ul. Poniatowskiego 23
44-100 Gliwice
Gmina: Gliwice
Powiat: gliwicki


Region turystyczny: 
Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia
Lokalizacja: 
W mieście
Kategoria: 
Dziedzictwo kulturowe

Kontakt:
Informacje ogólne:
Rodzaj obiektu:  Zabytki sakralne

Ceny i udogodnienia
Bilety: wstęp wolny wstęp wolny
Ceny:

Dostępność Całoroczny
Twoja ocena:
Ocena: 0.0 (Oddano 0 głosy)
Trasa
Trasa
Szlak znakowany
Do startu
Do mety
PDF
KML
GPX
Pliki dźwiękowe
Pogoda
Katowice
Zakwaterowanie w pobliżu
Gliwice
0.28 km
Gliwice
0.51 km
Gliwice
1.35 km
Gliwice
1.49 km
Gastronomia w pobliżu
Gliwice
0.11 km
Gliwice
0.49 km
Gliwice
0.76 km
Wydarzenia w pobliżu
Gliwice
2024-03-08
2.09 km
Fotorelacja z otwarcia wystawy: „Zofia Stryjeńska – tajemnicze i radosne opowieści”
Gliwice
2024-05-31
3.05 km
W Teatrze Miejskim w Gliwicach ruszyły próby do spektaklu „Pan Kleks. Powrót”. Adam Niezgódka, którego pamiętamy z kart powieści Jana Brzechwy, powraca do Akademii Pana Kleksa po trzydziestu latach. Dorosły absolwent musi stawić czoła Wielkiemu Elektronikowi, który za sprawą nowoczesnych technologii zagraża światu dziecięcej wyobraźni i porywa córkę Adama.
Zabrze
2024-05-31
7.07 km
Datę tegorocznej INDUSTRIADY już znamy – będziemy świętować po raz 15. – 1 czerwca. Do tej pory podczas pomarańczowego święta bawiło się na niej już blisko 950 tysięcy uczestników. W tym roku czekamy na milionowego INDUSTRIADOWICZA i świętujemy – 15 lat razem!
Zabrze
2024-06-14
8.00 km
CARBON Silesia Festival wraca z pierwszym ogłoszeniem artystów, którzy 14 i 15 czerwca 2024 r. wystąpią podczas czwartej odsłony tego nietuzinkowego festiwalu. W czerwcu miłośnicy muzyki elektronicznej ponownie spotkają się w Sztolni Królowa Luiza w Zabrzu. To jedyne miejsce w Polsce, gdzie elektronika brzmi tak dobrze na terenie postindustrialnej przestrzeni starej kopalni.
Ruda Śląska
2024-05-25
13.03 km
Imponujący Festiwal - 26 zespołów, 12miejsc koncertowych, ponad 30 koncertów jednego wieczoru i to już niedługo. Koncert, na który zapraszamy odbędzie się 25 maja o godzinie 18:30 w Stacji Biblioteka. Już niedługo ruszy kolejna edycja międzynarodowego Festiwalu Chórów – Noc Chórów w Rudzie Śląskiej.